Trauma là gì? Trauma ảnh hưởng cuộc sống như thế nào?

Trauma là gì

Trauma là gì? Nguyên nhân gây ra trauma? Biểu hiện của người bị trauma? Trauma ảnh hưởng cuộc sống như thế nào?

Ths Y tế cộng đồng Uyên Bùi

Trauma là gì?

Trauma được hiểu là một trải nghiệm gây sốc, đáng sợ hoặc nguy hiểm. Nó mang lại cảm giác ám ảnh, buồn bã, căng thẳng hoặc lo lắng thái quá.

Tình trạng này là kết quả của việc người bệnh tiếp xúc với một sự cố hoặc một loạt sự kiện. Những tác động này gây xáo trộn về mặt cảm xúc hoặc đe dọa đến tính mạng. Bao gồm những những ảnh hưởng bất lợi lâu dài đến hoạt động, sức khỏe tinh thần, thể chất, xã hội, cảm xúc.

Trauma thường bắt nguồn rất phổ biến từ thời thơ ấu. Trên thực tế rất nhiều trẻ em sẽ trải qua chấn thương tr ước khi lên 16 tuổi.

Nguyên nhân gây ra trauma

Nguyên nhân gây ra trauma

Nguyên nhân từ các trải nghiệm gây chấn thương

  • Bị lạm dụng thể chất, t ình dục và cảm xúc
  • Tuổi thơ bị bỏ rơi
  • Sống với một thành viên trong gia đình bị rối loạn sức khỏe tâm thần, hoặc sử dụng chất gây nghiện
  • Sự chia ly đột ngột, không giải thích được với người thân.
  • Bị phân biệt đối xử và áp bức.
  • Bạo lực trong cộng đồng, chiến tranh hoặc khủng bố

Mặc dù chấn thương có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng nó đặc biệt gây suy nhược lâu dài với não bộ đang phát triển. Đó được gọi là trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu (ACE).

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nguy cơ mắc ACE đặc biệt cao ở một số nhóm dân cư nhất định. Chẳng hạn như người có trình độ học vấn dưới trung học phổ thông, người có thu nhập thấp hoặc người thất nghiệp, không có khả năng làm việc. Và nhóm người được xác định là đồng tính nam, đồng tính nữ hoặc lưỡng tính.

Phản ứng của người bị trauma

Với trẻ không may bị trauma sẽ có phản ứng rất mạnh mẽ đối với những sự vật, hiện tượng gây nên nỗi ám ảnh từ quá khứ.

  • Người bị trauma thường xuyên cảm thấy buồn bã, lo âu hoặc tức giận hậu chấn thương. Với hầu hết người bị trauma thì phản ứng là  bình thường sẽ mất đi s au 1 – 2 tuần.
  • Một số trường hợp xấu, cảm giác và suy nghĩ sẽ tiêu cực không mất đi. Nó mà sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày, và người bị trauma cần được trợ giúp.

Một số biểu hiện của trauma cần biết

  • Cảm thấy lo lắng thái quá, hay buồn bã và sợ hãi quá mức.
  • Tâm trạng tụt dốc, hay khóc lóc
  • Gặp khó khăn trong việc suy nghĩ một vấn đề rõ ràng và tập trung
  • Thường xuyên có những suy nghĩ kinh hoàng về chấn thương
  • Hay tức giận, khó kiểm soát.
  • Thường xuyên gặp ác mộng hoặc khó ngủ từ khi gặp chấn thương
  • Thường xuyên trốn tránh nơi hoặc người gợi nhớ về chấn thương
  • Xuất hiện một số triệu chứng về thể chất như đau đầu, đau bụng, vấn đề về tiêu hóa, cảm thấy mệt mỏi, tim đập nhanh, đổ mồ hôi, thường hoảng hốt và dễ bị giật mình.

biểu hiện của trauma

Ảnh hưởng của trauma đến sức khỏe

Trauma gây ra nhiều phản ứng sinh lý, tâm lý, tinh thần, quan hệ khác nhau.

  • Một số người có thể vượt qua trauma dễ dàng mà không ảnh hưởng quá nhiều đến sức khỏe và tâm lý.
  • Số còn lại có thể thay đổi con người chỉ với một sự kiện sang chấn.

Mức độ chính xác mà các phản ứng đối với từng trải nghiệm sang chấn sẽ khác nhau, phụ thuộc

  • Tiền sử sang chấn
  • Yếu tố gây căng thẳng hiện tại
  • Mức độ phục hồi
  • Mức độ có các mối quan hệ có ý nghĩa.

Một số chấn thương có thể làm ảnh hưởng đến khả năng đối phó với căng thẳng. Nhiều người có cảm giác như mất đi sự ý nghĩa trong cuộc sống, họ gặp khó khăn trong việc cảm nhận niềm vui của bản thân.

Trong một vài tình huống cụ thể trauma có thể giảm dần theo thời gian. Tùy vào mức độ sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý cách này hoặc cách khác.

Một số người mắc trauma có thể vật lộn với căng thẳng, lo lắng, bị khó ngủ trong vài ngày hoặc vài tuần. Theo thời gian các triệu chứng dần sẽ được cải thiện.

Một số lời khuyên hữu ích cho người bị trauma

Chủ quan

  • Thẳng thắn nhìn nhận về chấn thương bản thân đang gặp phải để đối diện chính nó, không nên lãng tránh.
  • Chấp nhận bản thân bạn sẽ cảm thấy không được bình thường. Qua một thời gian rồi mọi chuyện sẽ qua đi.
  • Nhắc nhở bản thân hàng ngày. Rằng bạn đang kiểm soát và cố gắng không tức giận, thất vọng với bản thân. Hành động ngay khi bạn thấy mình không tốt hoặc bất thường.
  • Tránh đưa ra những quyết định vội vàng hoặc những thay đổi lớn trong cuộc sống. Hãy quyết định khi bạn cảm thấy tinh thần mình tốt hơn.
  • Cố gắng giữ thói quen bình thường và luôn làm cho mình trở nên bận rộn.
  • Khi cảm thấy bản thân mình đang kiệt sức hãy nghỉ ngơi.
  • Khi chấn thương gợi nhớ lại ký ức hoặc cảm xúc, hãy cố gắng đối mặt rồi mạnh dạn gạt nó sang một bên.

Khách quan

lời khuyên hữu ích cho người bị trauma

  • Đừng lạm dụng các chất kích thích để vượt qua chấn thương. Nó sẽ càng khiến bạn trở nên tồi tệ hơn.
  • Hãy cố gắng đối diện với các vấn đề đang xảy ra, đừng cố tránh né.
  • Đừng né tránh một địa điểm hoặc một hoạt động nhất định. Chỉ có bạn mới quyết định không để trauma kìm hãm cuộc sống của bản thân. Tuy nhiên đừng quá sốt ruột hối thúc bản thân nhanh quay về trạng thái bình thường.
  • Dành thời gian để tập thể dục, làm sạch cơ thể và tâm trí để đầu óc bớt căng thẳng, mệt mỏi.
  • Tập yoga, các bài thiền, hít thở. Hoặc thử làm những điều bạn thích như nghe nhạc, làm vườn để đầu óc được thư giãn hơn.
  • Hãy nói cho ai đó nghe về cảm xúc của bạn. Bạn có thể viết ra giấychứ  đừng kìm nén trong lòng.

Lời kết

Với những thông tin liên quan đến vấn đề này, hy vọng sẽ giúp ích cho bạn. Trong quá trình tìm hiểu, bạn biết được cách khắc phục cho bản thân hoặc người thân, bạn bè trong cải thiện tình trạng này.