Năng lực là gì? Để năng lực được ghi nhận

Năng lực là gì? Để năng lực được ghi nhận

Năng lực là gì? Năng lực có thể biểu hiện ở hình thái nào? Làm gì để năng lực được ghi nhận.

Tuệ Yên

Năng lực là gì?

Năng lực

Năng lực là tiêu chí để nhà tuyển dụng đánh giá ứng viên tiềm năng. Biểu hiện qua kiến thức, khả năng, hành vi của một người hoặc một hệ thống. Từ kỹ năng, kinh nghiệm, kiến thức chuyên sâu đến khả năng sáng tạo, lãnh đạo và quản lý. Năng lực được phát triển và nâng cao thông qua học tập, trải nghiệm, thực hành liên tục.

Năng lực là những điều mà cá nhân chứng minh đạt hiệu suất trong công việc, vai trò, chức năng, nhiệm vụ.

Từ điển của Đại học Harvard

Theo tâm lý học, năng lực là tập hợp những tố chất, phẩm chất của tâm lý cá nhân. Đóng vai trò là nền tảng tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện bất kỳ một hoạt động nào đó.Không là một thuộc tính tâm lý duy nhất như trí nhớ, tri giác,… mà là tổng hợp các thuộc tính tâm lý.

Năng lực là gì?

Đặc điểm của năng lực

  • Được tích hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ. Kiến thức là nền tảng cho việc hình thành và phát triển năng lực. Kỹ năng là khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Thái độ là sự định hướng, xu hướng hành vi của cá nhân lên một đối tượng nào đó.
  • Gắn bó chặt chẽ với tính định hướng chung của nhân cách. Năng lực được hình thành và phát triển trong quá trình hoạt động của cá nhân. Tính định hướng chung của nhân cách có ảnh hưởng quan trọng đến sự hình thành và phát triển năng lực.
  • Không phải là một khả năng sẵn có. Được hình thành và phát triển thông qua quá trình học tập, rèn luyện và trải nghiệm.

Yếu tố cấu thành năng lực

Các yếu tố có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Kiến thức và kỹ năng là nền tảng để hình thành năng lực. Thái độ tích cực giúp phát huy tối đa năng lực cá nhân. Khả năng là yếu tố tiềm ẩn, được phát triển thông qua học tập, rèn luyện và trải nghiệm.

Yếu tố cấu thành năng lực

Kiến thức

Kiến thức là yếu tố nền tảng. Kiến thức giúp cá nhân hiểu được bản chất của vấn đề. Và từ đó có thể đưa ra các giải p háp phù hợp. Kiến thức có thể được tiếp thu qua nhiều cách khác nhau như học tập, tự học, học hỏi từ kinh nghiệm của người khác.

Kỹ năng

Kỹ năng là khả năng thực hiện một hành động hoặc thao tác một cách thành thạo, gồm

  • Kỹ năng cứng (hard skills). Là kỹ năng có thể đo lường và đánh giá được, ví dụ như sử dụng máy tính, kỹ năng lái xe…
  • Kỹ năng mềm (soft skills). Là kỹ năng liên quan đến ứng xử, giao tiếp. Hay cách làm việc với người khác, như giao tiếp, lãn đạo, kỹ năng làm việc nhóm…

Thái độ

Thái độ là cách nhìn nhận, đánh giá, hành động của một người trên một sự vật hiện tượng. Thái độ tích cực giúp cá nhân có động lực, quyết tâm và nỗ lực hoàn thành c ông việc hơn. Thái độ có thể được rèn luyện qua giáo dục, mài dũa bản thân hay trải nghiệm.

Khả năng

Khả năng là tiềm năng, năng lực để thực hiện một hành động hoặc nhiệm vụ nào đó.

  • Có thể là bẩm sinh.
  • Được phát triển thông qua học tập và rèn luyện.

Vai trò quan trọng của năng lực

Giúp cho sự phát triển và thành c ông của mỗi cá nhân.

Đạt được mục tiêu

Với năng lực gồm kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm và khả năng thực hiện nhiệm vụ cụ thể. Khi có đủ năng lực, cá nhân có thể xử lý các tình huống phức tạp, đối mặt với thách thức và tận dụng tốt cơ hội. Năng lực giúp xác định mục tiêu cá nhân và hướng dẫn để đạt được những mục tiêu đó.

Phát triển bản thân

Năng lực giúp cá nhân phát triển bản thân. Họ có thể trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình. Khi sử dụng và phát triển năng lực , họ nâng cao sự tự tin, rèn luyện kỹ năng và tinh thần mạnh mẽ hơn.

Đối phó với thách thức

Năng lực giúp vượt qua những thách thức và khó khăn trong cuộc sống. Cho phép cá nhân tư duy sáng tạo, tìm ra phương hướng và áp dụng kỹ năng vượt qua trở ngại.

Sự nghiệp và thành c ông

Người có năng lực cao thường có khả năng làm việc hiệu quả. Họ giải quyết vấn đề dễ dàng và thích ứng với nhiều môi trường làm việc khác nhau.

Giao tiếp xã hội

Năng lực đóng vai trò quan trọng trong giao tiếp và tương tác xã hội. Kỹ năng giao tiếp, khả năng lắng nghe và thấu hiểu đều phụ thuộc vào năng lực của cá nhân.

Vai trò quan trọng của năng lực

Để năng lực được ghi nhận

Khi làm việc hiệu suất và hết mình mà năng lực không được ghi nhận. Bạn có thể thử 2 cách

Trả lời câu hỏi “Tại sao năng lực của bạn chưa được ghi nhận?”

  1. Cấp trên chưa hiểu điều bạn làm. Vậy bạn cần tìm cách để sếp có thể hiểu về những điều mà bạn làm. Đó là giá trị mà bạn đã và đang đóng góp cho doanh nghiệp.
  2. Chưa đáp ứng đủ kỳ vọng của sếp. Đây cũng là một nguyên nhân phổ biến khác để sếp ghi nhận năng lực. Bạn cần tìm hiểu và so sánh kỳ vọng của sếp cho nhiệm vụ của bạn. Từ đó dễ xác định, liệu bạn đã đáp ứng kỳ vọng này hay chưa.
  3. Liệu có quá sớm đẻ đánh giá toàn diện năng lực. Đây cũng có thể là một lý do sép chưa ghi năng lực. Do đó, bạn cần nhìn nhận lại hiệu suất làm việc của bản thân. Trong thời gian gần đây, hiệu suất thế nào, so sánh với KPI và kỳ vọng để nhận ra.
  4. Có chắc bạn đang bị phân biệt đối xử. Hãy thử nhìn đồng nghiệp xung quanh xem họ có bị đối xử giống bạn không. Nếu bạn đã hoàn thành tốt, thậm chí vượt KPI… có thể bạn đang bị phân biệt.

Một buổi trò chuyện trực tiếp với cấp trên

Để năng lực được ghi nhận

Hãy chủ động đặt lịch một buổi trò chuyện trực tiếp với sếp khi đã tự trả lời các điều trên. Ở cuộc trao đổi này, bạn nhờ sếp đánh giá

  • Quá trình làm việc của bạn
  • Xác định điểm nào bạn đang làm tốt
  • Điểm nào sếp muốn bạn cải thiện.

Đây sẽ là cơ sở để bạn tiếp tục phát triển cuộc trao đổi. Bạn có thể nhờ sếp đưa ra một vài lời khuyên để bạn làm tốt hơn trong thời gian tiếp theo. Bên cạnh đó, đề cập mong muốn được ghi nhận năng lực, qua hành động khen thưởng, cơ hội tăng lương, thăng chức…

Lời kết

Bạn nên chủ động đặt ra KPI, bạn sẽ biết rằng bản thân mình cần làm gì để được ghi nhận. Kết quả bạn đạt được là bằng chứng mạnh mẽ để bạn chứng minh năng lực và thuyết phục lãnh đạo. Hy vọng những chia sẻ kỹ năng ở bài viết này mang đến cho bạn giá trị hữu ích.